We voelen wat de dood is: de dood is verlies. Het voelt als een einde... behalve... dat het dat eigenlijk niet is. Wat zei Jezus tegen één van de dieven die samen met hem gekruisigd werden?
"Heden zult gij met Mij in het paradijs zijn." (Lucas 23:43)
In de leer van de Nieuwe Kerk wordt dit verder uitgewerkt:
"Wanneer een mens sterft, sterft hij niet echt; hij legt slechts het lichaam af dat hem heeft gediend voor zijn gebruik in de wereld en gaat over in het volgende leven in een lichaam dat hem dient voor zijn gebruik daar" (Hemelse Verborgenheden 6008).
We worden uitgenodigd om te geloven dat de dood in feite helemaal geen einde is. Deze waarheid heeft de kracht om onze harten op te zwiepen als een wind uit de hemel. Het is inspirerend, maar ook moeilijk te verzoenen met de fysieke ervaring van de dood.
De innerlijke betekenis van het Woord staat vol met leringen over de dood die aanvoelen als tegenstrijdigheden of paradoxen. Er wordt ons bijvoorbeeld verteld dat in de innerlijke zin de begrafenis de opstanding symboliseert (Hemelse Verborgenheden 2916). Hoe kan dat? Begravenis en opstanding bewegen zich in verschillende richtingen. Het ene is een afleggen, het andere is een opstaan. Maar ze gebeuren tegelijkertijd: terwijl het lichaam sterft, verrijst de geest. En in de gedachten van de engelen overtreft het leven van de geest volkomen en weegt het zwaarder dan het leven van het lichaam. Dus als de engelen over begraven lezen, denken ze niet aan het lichaam dat in de aarde wordt gelegd. In plaats daarvan zien ze wat wordt opgewekt. De dood, in de innerlijke zin, wordt omgedraaid.
In Genesis zegt God tegen Jakob,
"Jozef zal zijn hand op je ogen leggen." (Genesis 46:4)
In de oude Hebreeuwse cultuur was het gebruikelijk om een hand op de ogen van mensen te leggen als ze stierven. Gods uitspraak aan Jakob is een idioom dat betekent dat Jozef, zijn zoon, bij hem zal zijn als hij sterft en de verantwoordelijkheid zal dragen om hem te begraven. Maar nogmaals, de innerlijke zin van het Woord draait deze symboliek om. Een hand op de ogen leggen symboliseert het geven van leven - en dat het gebaar deze symboliek heeft komt omdat het gedaan werd toen mensen stierven!
Hier is een beschrijving hiervan, opnieuw uit "Arcana Coelestia":
"Een hand op de ogen leggen" wordt gebruikt om te betekenen dat de uitwendige of lichamelijke zintuigen worden gesloten en de inwendige zintuigen worden geopend, dus dat er een opwekking plaatsvindt en daardoor leven wordt geschonken. Een hand werd op de ogen gelegd wanneer mensen stierven omdat "dood" een ontwaken in het leven betekende.... (Hemelse Verborgenheden 6008)
Als we zouden zien hoe iemand zijn hand over de ogen van een geliefde legt op het moment dat deze sterft, zou dat gebaar ons waarschijnlijk overkomen als een symbolisch en definitief sluiten van de ogen van de stervende - een teder, plechtig gebaar. Maar terwijl de ene reeks ogen zich sluit, wordt de andere geopend. De hand die sluit is, in een diepere en waarachtiger betekenis, een hand die opent.
De dood is niet wat hij lijkt. God weet dat we de dood met onze natuurlijke ogen zien en dat het even duurt voordat we dieper leren zien. God weet dat we de mensen missen die vóór ons naar de geestelijke wereld zijn gegaan. Hij troost ons als we verdriet hebben. En samen met die troost herinnert Hij ons er in Zijn Woord steeds weer aan dat het einde van het leven in deze wereld een begin is.
